Miłomłyn 14-17 sierpnia 2008,
Ostróda Reggae Festiwal!
Byłe koszary pruskie
w Ostródzie ponownie
zamienią się w kolorowe
miasteczko.
| Miłomłyn |
|
|
 Miłomłyn to siedziba gminy położonej na granicy Pojezierza Iławskiego i Olsztyńskiego, przy trasie E-7, w odległości 12 km od Ostródy. Dużą część powierzchni gminy zajmują lasy (38 %). Rosnące w nich różne gatunki drzew liściastych i iglastych, to przeważnie starodrzew, stwarzający wspaniałe warunki do życia wielu gatunkom zwierząt (spotkać tu można jelenie, sarny, łosie, dziki, zające, a nawet borsuki) i ptaków leśnych. Na terenie gminy znajdują się 2 rezerwaty przyrody: "Rzeka Drwęca" z Jeziorem Drwęckim i "Jezioro Iłgi" oraz liczne pomniki przyrody, z których na szczególną uwagę zasługują: unikalna sosna taborska, 120-letni drzewostan bukowo-modrzewiowy, kasztanowce, stanowisko żółwia błotnego, liczne ostoje ptaków chronionych. Miłomłyn to jednak nie tylko raj dla myśliwych, grzybiarzy i miłośników leśnych ostępów – znajdą to też coś dla siebie wędkarze i zwolennicy różnorodnych sportów wodnych. 10 % powierzchni gminy pokryte jest wodą, głównie jeziorami, z których największe to: Bartężek, Ilińsk, Gil Wielki, Kocioł, Gil Mały oraz Jaśkowskie i Drwęckie. Można tu złowić duże okazy: szczupaków, węgorzy, linów, leszczy i okoni. Można tu więc uprawiać sporty, pływać, żeglować, jak również w uroczych zatoczkach łowić ryby. Turyści o różnych zainteresowaniach i różnej zasobności portfela znajdą tu coś dla siebie. Zatrzymać można się bowiem na świetnie przygotowanych polach biwakowych ośrodkach wypoczynkowych w Tardzie, Piławkach, Liksajnach lub, jak kto woli, w trzygwiazdkowym Hotelu Miłomłyn. Miłośników czynnego wypoczynku z pewnością ucieszą ścieżki rowerowe, na trasach których - corocznie w czerwcu -odbywa się gólnopolski rajd rowerowy. Wyjątkową atrakcją są rejsy statkiem po zabytkowym i unikalnym w skali światowej Kanale Ostródzko-Elbląskim, wyposażonym w oryginalne śluzy i pochylnie przeciągające statki po szynach do zbiorników o różnych poziomach wód. W Miłomłynie znajduje się śluza komorowa na rozgałęziającym się w kierunku Elbląga, Iławy i Ostródy kanale.  Pierwotnie istniała tu krzyżacka warownia stanowiąca jedną z baz wypadowych na Polskę. Na pocz. XIV w. wokół powstała osada. Pierwsze wzmianki o Miłomłynie pochodzą z 1315 r. Zachowały się również zapiski z 1323 r. o proboszczu parafii miłomłyńskiej - niejakim Ludwiku. W 1335 r. od komtura Zakonu Krzyżackiego Hartwiga (Hartung von Sonnenborn) Miłomłyn otrzymał prawa miejskie. W 1414 r. roku w okresie tzw. wojny głodowej wojska polsko-litewskie wtargnęły do Prus. Wtedy Polacy na krótko zajęli miasto i pozostawili po sobie znaczne zniszczenia. Liczne wojny tamtego okresu nie ominęły Miłomłyna. Kolejne znane fakty z życia miasta sięgają listopada 1520 r., kiedy to komtur ostródzki wraz z dowódcą krzyżackim z Iławy wkroczyli podstępnie nocą do miasta i wycięli w pień zajmującą je załogę polską. Pożary z 1591, 1633 (ocalały po nim tylko 4 domy i kościół z czasów krzyżackich) i 1700 r. spowodowały duże straty. Po tym ostatnim ocalał tylko kościół i dwa domy. Następne poważne straty w zabudowie miasta poczynił kolejny pożar w początku XIX wieku. Podczas kampanii napoleońskiej w styczniu 1807 roku miasto zajęli Francuzi, a następnie Prusacy i Rosjanie. W połowie grudnia 1831 r. po klęsce powstania listopadowego stacjonowały tu jedną dobę wycofujące się oddziały polskie z korpusu gen. Macieja Rybińskiego. Mimo licznych wojen i zniszczeń powodowanych przez pożary, miejscowość rozwijała się dzięki przemysłowi drzewnemu, który bazował na znacznych zasobach drewna w okolicznych lasach. Dopiero jednak budowa Kanału Ostróda - Elbląg i odnogi w kierunku Iławy (lata 1846-1872) spowodowała prawdziwe ożywienie gospodarcze. We wrześniu 1872 r. otwarto linię kolejową z Elbląga przez Ostródę do Olsztyna, na trasie której leżał Miłomłyn i dzięki temu zyskał nowe możliwości w rozwijaniu handlu drewnem, runem leśnym, węglem drzewnym itp. Działania II wojny światowej doprowadziły do 90 % zniszczenia miasta, co spowodowało utratę praw miejskich na 53 lata. Miłomłyn ponownie stał się miastem w 1998 r. Zabytki: Neogotycki kościół pod wezwaniem św. Bartłomieja z przełomu XIX i XX w. (zbudowany w latach 1898-1901), powstały w miejsce pochodzącego z czasów krzyżackich i rozebranego w końcu XIX wieku. Ze starej zabudowy zachowała się część muru północnej nawy oraz wieża dzwonnicza z 1341 r. z okienkami w kształcie strzelnic, spełniająca niegdyś funkcje obronne. Dziś poprzez arkadowy łącznik połączona jest z resztą kościoła św. Bartłomieja. Godne uwagi elementy wystroju kościoła to cenny późnobarokowy ołtarz główny z rzeźbami przedstawiającymi Ostatnią Wieczerzę, Zmartwychwstanie, Złożenie do Grobu oraz późnobarokowa rzeźbiona ambona pochodząca z 1715 r. Znajdują się tu także dwie nieczytelne płyty nagrobne z wieków XVII i XVIII wykonane z czerwonego piaskowca, zabytkowa chrzcielonica z XIV - XV wieku (granit ciosany) przeniesiona z kościoła gotyckiego oraz dzwon barokowy, wykonany w 1728 r. w Elblągu. Fragment muru obronnego zachowany z pochodzących z XIV wieku obwarowań miejskich, wzniesionych z kamienia polnego i czerwonej cegły. W Miłomłynie znajdują się także zabytkowe domy murowane z przełomu wieków XVIII – XIX, zaś na miejscowym cmentarzu - nagrobki z XIX i początku XX wieku. Dla ciekawych: Herb miasta jest ściśle zespolony z jego nazwą. Przedstawia zębate koło młyńskie, a w środku symbol zakonu - krzyż. Jest to tzw. herb mówiący - urobiony od nazwy. Na początku XIV wieku Krzyżacy zbudowali tu młyn, a nieopodal powstało osiedle targowe nazwane "Liebemühl". Od tej nazwy wywodzi się dzisiejsza nazwa "Miłomłyn". |
